Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Γ') Ημερομηνία:
Σήμερα 3/6/2026, 11:08 - Εμφανίσεις: 12
Στην πρώτη από τις προαναφερθείσες οικογένειες λέξεων (συγγενικές λέξεις παραγόμενες από το θέμα του ρήματος ιώμαι/ιάσθαι) συγκαταλέγονται τα επικής προελεύσεως ιατήρ και ιάτωρ (θεραπευτής), το επίσης επικό ιατρός, η ίασις (θεραπεία, τρόπος θεραπείας), το ιατρείον (θεραπευτήριο, εργαστήριο ιατρού), το ίαμα (με την έννοια της θεραπείας αλλά και του φαρμάκου, του μέσου ίασης, του γιατρικού), το ιατήριον (θεραπευτικό μέσο, φάρμακο) και τα ίατρα (αμοιβή για την παροχή θεραπείας), το ρήμα ιατρεύω/ιατρεύειν (παρέχω θεραπευτική φροντίδα, εφαρμόζω θεραπευτική αγωγή), οι λέξεις ιατρικός (ο ανήκων ή αρμόζων σε ιατρό, ο κατάλληλος για την τέχνη της ιατρικής) και ιάσιμος (ο θεραπεύσιμος, ο επιδεχόμενος θεραπεία, αυτός που θα μπορούσε να γιατρευτεί).
Εξάλλου, μια από τις θυγατέρες του Ασκληπιού –η θεά της ιάσεως– ονομάζεται Ιασώ (γιατρεύτρα).
Αξιοπρόσεκτη είναι η προταθείσα αρχική σημασιολογική διαφορά μεταξύ των επικών ονομάτων ιατήρ – ιάτωρ και ιατρός, που συνίσταται στο ότι τα πρώτα δήλωναν απλώς τον φέροντα την ιδιότητα του θεραπευτή, ενώ η –επικρατήσασα αργότερα– λέξη ιατρός σήμαινε τον άνθρωπο αυτόν εν ώρα αξιοποιήσεως των θεραπευτικών δυνατοτήτων του ή ασκήσεως του θεραπευτικού έργου του.
Στη δεύτερη οικογένεια λέξεων (συγγενικές λέξεις παραγόμενες από το θέμα του ρήματος ακούμαι/ακείσθαι) περιλαμβάνονται τα ουσιαστικά άκος (φάρμακο, γιατρικό, θεραπεία, ανακούφιση), άκεσις (θεραπεία, γιατρειά, περιποίηση, αποκατάσταση υγείας), άκεσμα (γιατρικό, θεραπεία) και ακεστήρ (ο θεραπευτής, ο ιατρεύων), το ρηματικό επίθετο ακεστός (ο θεραπεύσιμος, αυτός που θα μπορούσε να γιατρευτεί) και το αντώνυμό του ανήκεστος (ο αθεράπευτος, ο ανίατος, αυτός που δεν θα μπορούσε να γιατρευτεί), καθώς και τα κύρια ονόματα Ακεσώ (θεά της ανάρρωσης των ασθενών, της επούλωσης των πληγών) και Πανάκεια (η θεά που γιατρεύει τα πάντα), κόρες και αυτές του Ασκληπιού.
Η πανάκεια ως κοινό όνομα (προσηγορικό) –έτσι χρησιμοποιείται και στις μέρες μας– σήμαινε το καθολικό φάρμακο, το γιατρικό που θεραπεύει κάθε νόσο.googletag.cmd.p...